Thông tin tài liệu:
Bài giảng "Bỏng mắt" cung cấp các kiến thức giúp người đọc có thể Trình bày tác nhân gây bỏng mắt và đặc điểm bệnh lý tổn thương, xử trí ban đầu bỏng mắt, hướng dẫn đề phòng bỏng mắt. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.
Nội dung trích xuất từ tài liệu:
Bài giảng Bỏng mắt - TS. BS. Nguyễn Chí Hưng
BOÛNG MAÉT
TS. BS. Nguyeãn Chí Höng
MUÏC TIEÂU:
1. Trình baøy taùc nhaân gaây boûng maét vaø ñaëc ñieåm beänh lyù toån thöông.
2. Xöû trí ban ñaàu boûng maét.
3. Höôùng daãn ñeà phoøng boûng maét.
I. ÑAÏI CÖÔNG:
Boûng maét laø moät caáp cöùu ñaëc bieät trong nhaõn khoa, vì trong nhieàu tröôøng hôïp duø
ñieàu trò khaån tröông cuõng khoâng ngaên chaën ñöôïc muø loøa. Boûng maét ñoâi khi gaây
bieán daïng vaø gaây seïo xaáu vuøng maët. ÔÛ nöôùc ta, tyû leä boûng maét coøn cao do ngöôøi
daân chöa ñöôïc trang bò ñaày ñuû kieán thöùc vaø caùc phöông tieän ñeå töï baûo veä trong sinh
hoaït vaø trong lao ñoäng.
Sau khi bò boûng, taïi maét coù nhöõng toån thöông nhieàu möùc ñoä khaùc nhau theo
chieàu roäng vaø chieàu saâu. Theo sau ñoù laø caùc roái loaïn veà chuyeån hoùa taïi vuøng boûng.
Boûng ôû maét khoâng chæ laø hieän töôïng taïi maét maø laø moät “Beänh boûng”, moät traïng
thaùi boûng toaøn thaân, trong ñoù noåi baät laø boûng ôû maét. Sau khi bò boûng caùc kích thích
roái loaïn töø caùc taän cuøng thaàn kinh ñaõ bò toån thöông lan truyeàn leân voû naõo, ñaùp öùng
laïi voû naõo lan truyeàn haøng loaït caùc kích thích theå hieän baèng nhöõng quaù trình phaûn
öùng phöùc taïp treân caùc toå chöùc ñaõ bò boûng vaø treân toaøn thaân.
Boûng maét taïi maét coù theå xuaát hieän moät quaù trình mieãn dòch, caùc toå chöùc bò boûng
bò thay ñoåi caáu truùc coù theå trôû thaønh töï khaùng nguyeân (autoantigen) laø nguyeân nhaân
phaùt sinh ra töï khaùng theå (autoantibody).
II. NGUYEÂN NHAÂN VAØ ÑAËC ÑIEÅM BEÄNH LYÙ TOÅN THÖÔNG:
1. Nguyeân nhaân:
- Do hoùa chaát: acid, base.
- Do voâi.
- Do nhieät, ñieän…
2. Ñaëc ñieåm beänh lyù toån thöông:
- Do hoùa chaát: boûng hoùa chaát gay toån thöông nhieàu ít tuøy thuoäc vaøo:
Noàng ñoä hoùa chaát.
Thôøi gian tieáp xuùc vôùi hoùa chaát.
Ñoä pH.
- Do voâi: toån thöông aâm æ keùo daøi, khoù tieân löôïng.
- Do nhieät: thöôøng gaây boûng nheï nhôø phaûn xaï cuûa mi maét.
Page 1 of 3
III. TRIEÄU CHÖÙNG LAÂM SAØNG CUÛA BOÛNG VAØ CAÙCH XÖÛ TRÍ:
1. Boûng do hoùa chaát:
a. Boûng do acid:
Chaát acid taùc ñoäng laøm keát tuûa protein cuûa moâ tieáp xuùc, taïo neân haøng raøo
che chôû nhu moâ vaø caáu truùc noäi nhaõn neân giôùi haïn ñöôïc caùc toån thöông
tieáp dieãn.
Ñaëc ñieåm cuûa boûng do acid:
o Boûng phaù huûy nhanh nhöng haïn cheá veà chieàu saâu, khoâng coù xu höôùng
lan roäng.
o Toån thöông do boûng acid coù theå tieân löôïng sôùm.
b. Boûng do base:
Chaát base thaám vaøo moâ nhanh, taïo neân phaûn öùng xaø phoøng hoùa teá baøo,
laøm hö, bieán chaát taïo keo, giuùp cho chaát base thaám saâu hôn.
Ñaëc ñieåm cuûa boûng do base:
o Boûng phaùt huûy chaäm nhöng tieán trieån naëng.
o Coù xu höôùng lan roäng caû chieàu roäng laãn chieàu saâu.
o Khoâng tieân ñoaùn ñöôïc thöông toån.
c. Xöû trí boûng do hoùa chaát (goàm caû acid vaø base):
Ñieàu trò sô cöùu:
o Röûa thaät nhieàu nöôùc, baèng baát kyø nöôùc saïch naøo coù saün taïi hieän
tröôøng. Sau ñoù chuyeån ñeán cô sôû y teá.
o Taïi phoøng caáp cöùu, neân duøng dung dòch muoái ñaúng tröông hoaëc
Lactate Ringer ñeå röûa nhaõn caàu vaø keát maïc, ñaëc bieät laø cuøng ñoà keát
maïc. Neân duøng moät chai dòch truyeàn vaø duøng daây truyeàn dòch ñeå röûa.
Duøng giaáy quyø ñeå kieåm tra ñoä pH ñeán khi naøo ñoä pH naèm trong giôùi
haïn 7.3-7.7 thì ngöng röûa. Tra môõ khaùng sinh vaø baêng che maét laïi.
Ñieàu trò duy trì:
o Tuøy thuoäc vaøo hình thaùi toån thöông.
o Ñieàu trò phuïc hoài chöùc naêng: sau 18-24 thaùng, nhaèm muïc ñích taïo hình
laïi nhöõng toån thöông ñeå phuïc hoài chöùc naêng cuûa maét.
2. Boûng voâi:
- Voâi laø moät chaát base, taùc duïng chaäm, keùo daøi, gaây nhieàu haäu quaû naëng neà vaø
phöùc taïp, khoù tieân löôïng tröôùc vaø caùch xöû trí khaùc vôùi caùc loaïi boûng khaùc.
- Ñaàu tieân phaûi laáy gaép heát voâi cuïc, sau ñoù môùi röûa maét, nhaèm traùnh phaûn öùng
taïo nhieät laøm toån thöông naëng hôn. Duøng dung dòch glucose 5% röûa maét vaø
laø toát nhaát.
3. Boûng nhieät:
- Noùi chung laø boûng nheï, nhôø phaûn xaï cuûa mi maét.
- Thoâng thöôøng laø chaùy loâng mi, ñoâi khi toån thöông lôùp noâng cuûa giaùc maïc.
Page 2 of 3
- Xöû trí:
Laáy saïch dò vaät neáu coù.
Röûa saïch maét baèng dung dòch muoái ñaúng tröông.
...