Danh mục

Các nhiệm vụ dạy học SH ở trường THCS

Số trang: 4      Loại file: pdf      Dung lượng: 96.84 KB      Lượt xem: 10      Lượt tải: 0    
Hoai.2512

Phí tải xuống: miễn phí Tải xuống file đầy đủ (4 trang) 0
Xem trước 2 trang đầu tiên của tài liệu này:

Thông tin tài liệu:

Trong dạy học SH, GV phải tạo cơ hội thuận lợi để HS tập dượt, phát triển các kĩ năng và phẩm chất trí tuệ nhằm nâng cao hiệu quả nhận thức, để HS rèn luyện các thao tác, kĩ năng, kĩ xảo, xây dựng thói quen vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống. Việc phát triển các kĩ năng cần tuân theo quy luật tâm lí của quá trình nhận thức đó là đi từ nhận thức cảm tính (Quan sát, chú ý, ghi nhớ) đến nhận thức lí tính (So sánh, phân tích, tổng...
Nội dung trích xuất từ tài liệu:
Các nhiệm vụ dạy học SH ở trường THCS Các nhiệm vụ dạy học SH ở trường THCS Trong dạy học SH, GV phải tạo cơ hội thuận lợi để HS tập dượt,phát triển các kĩ năng và phẩm chất trí tuệ nhằm nâng cao hiệu quả nhậnthức, để HS rèn luyện các thao tác, kĩ năng, kĩ xảo, xây dựng thói quenvận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống. Việc phát triển các kĩ năng cần tuân theo quy luật tâm lí của quátrình nhận thức đó là đi từ nhận thức cảm tính (Quan sát, chú ý, ghi nhớ)đến nhận thức lí tính (So sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, cábiệt hóa, trừu tượng hóa, cụ thể hóa, hệ thống hóa) Trong QTDH, nhiệm vụ phát triển bao gồm hai mặt liên quan chặtchẽ với nhau: Phát triển năng lực nhận thức và phát triển năng lực hànhđộng. Năng lực nhận thức: Bao gồm hệ thống các kĩ năng giúp cho quátrình nhận thức thuận lợi và có hiệu quả hơn, như: kĩ năng quan sát, KNlàm thí nghiệp, KN suy luận, so sánh, khái quát hóa, trừu tượng hóa,… Năng lực hành động: Đó là các phẩm chất tư duy, biểu hiện ở tínhtích cực, độc lập, sáng tạo trong học tập: Tự học, tự nghiên cứu, nănglực phát hiện và giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trong thực tế. Trong quá trình thực hiện chương trình SH ở THCS, GV cần chú ýphát triển các kĩ năng nhận thức sau: a. Kĩ năng quan sát: Rèn luyện cho HS biết quan sát tinh tường, đi sâu vào từng chi tiết,tập trung vào nhữug chi tiết quan trọng nhất của đối tượng. Từ quan sátbằng mắt, đến quan bằng kính lúp, kính hiển vi. Từ quan sát mẫu vậtsống đến các vật tượng hình. Cùng với quan sát là rèn luyện cho HS kĩnăng mô tả sự vật, hiện tượng quan sát được, từ việc mô tả bằng ngônngữ thông thường đến việc sử dụng các thuật ngữ SH ngày càng chínhxác. Đồng thời tập dượt cho HS các kĩ năng thu lượm mẫu vật, nhậndạng, phân loại, cố định các mẫu vật sống, làm các bộ sưu tập mẫu vậtvề các nhóm TV, ĐV, hay thu thập tranh ảnh về TV, ĐV. b. Kĩ năng làm thí nghiệm: Để rèn luyện kĩ năng này cho SH, GV cần phải thực hiện các thínghiệm ở trên lớp bằng cách biểu diễn, làm mẫu, từ đó HS bắt chước,làm theo. Việc rèn luyện kĩ năng làm thí nghiệm cần phải có thời gian,và nên phát huy thế mạnh của các nhóm HS. Song song với việc làm thínghiệm là rèn luyện các kĩ năng liên quan: đề xuất giả thuyết, bố trí thínghiệm, thay đổi đối tượng và điều kiện thí nghiệm, quan sát kết quả thínghiệm bằng cách so sánh với đối chứng, kiểm tra giả thuyết và cuốicùng là rút ra kết luận. c. Kĩ năng suy luận quy nạp: Các kiến thức thu được nhờ quan sát và thí nghiệm chỉ là nhữngkiến thức sự kiện, cụ thể, riêng lẻ, chúng cần phải được khái quát hóa,trừu tượng hóa thành những kiến thức lí thuyết (khái niệm, quy luật).Việc này có thể được thực hiện bằng cách rèn luyện cho HS kĩ năng suyluận quy nạp. Quy nạp có thể hiểu đơn giản là đi từ những cái cụ thể, riêng lẻthành cái mang tính khái quát, chung cho tất cả những cái cụ thể, riênglẻ đó. Quy nạp là suy lí bắt đầu từ việc so sánh các nhóm đối tượng cùngloại để tách ra các dấu hiệu chung, các thuộc tính bản chất của chúng,đây chính là con đường hình thành các khái niệm, quy luật. Ví dụ: Khi dạy về tính hướng sáng của cây. (SGK) Kết luận rút ra từ suy lí quy nạp chỉ có giá trị khái quát khi đã dựatrên một số lượng đủ lớn các sự kiện. Tuy nhiên trong dạy học người tacho phép dùng quy nạp đơn cử, nghĩa là chỉ dựa trên một vài hiện tượng,thí nghiệm để rút ra kết luận. Đó là vì các kiến thức này đã được các nhàkhoa học kiểm chứng nhiều lần, mặt khác trong 1 tiết học thời gian cóhạn không thể tái hiện lại quá trình phát hiện của các nhà khoa học được.Khi sử dụng quy nạp đơn cử, GV tránh để HS hiểu sai là các kiến thứcnày được rút ra một cách đơn giản như vậy. Mendel làm thí nghiệmtrong 8 năm liền, với 7 cặp tính trạng, đã phân tích trên 1 vạn cây lai mớirút ra được các định luật, nhưng trong mấy tiết học chúng ta chỉ đơn cửmột vài thí nghiệm để rút ra các định luật của ông!Khi vận dụng các khái niệm, quy luật vào các trường hợp cụ thể thì lạicần đến kĩ năng suy lí diễn dịch, tức là đi từ cái chung, khái quát đến cáicụ thể, riêng lẻ. Trong dạy học 2 kĩ năng này luôn bổ sung cho nhau vàđều cần cho quá trình vận động của tư duy. Tuy nhiên do đặc điểm củaquá trình nhận thức của HS THCS, GV cần chú trọng phát triển tư duythực nghiệm quy nạp trên cơ sở rèn luyện kĩ năng quan sát, thí nghiệm. ...

Tài liệu được xem nhiều: