Mất ngủ - tại sao? Có rất nhiều nguyên nhân gây mất ngủ như: do môi trường sống không thích hợp, căng thẳng về tâm lý, bị bệnh tật, dùng chất kích thích, suy giảm hormon, tuổi già. Theo thời gian, bị mất ngủ có thể chia ra hai loại mất ngủ là mất ngủ cấp tính và mạn tính. Nếu theo giai đoạn giấc ngủ, chia ra: - Mất ngủ đầu giấc: Buổi tối khó vào giấc ngủ. Khi đã vào giấc ngủ thì thường dậy muộn. Nếu không vì công việc buộc phải dậy sớm, thì thời...
Nội dung trích xuất từ tài liệu:
Cách dùng thuốc ngủ an toàn Cách dùng thuốc ngủ an toàn Không nên lạm dụng thuốc ngủ. Mất ngủ - tại sao? Có rất nhiều nguyên nhân gây mất ngủ như: do môi trường sống khôngthích hợp, căng thẳng về tâm lý, bị bệnh tật, dùng chất kích thích, suy giảmhormon, tuổi già. Theo thời gian, bị mất ngủ có thể chia ra hai loại mất ngủ là mấtngủ cấp tính và mạn tính. Nếu theo giai đoạn giấc ngủ, chia ra: - Mất ngủ đầu giấc: Buổi tối khó vào giấc ngủ. Khi đã vào giấc ngủ thìthường dậy muộn. Nếu không vì công việc buộc phải dậy sớm, thì thời gian ngủđược tương đối dài. Hay gặp ở tuổi thanh niên. - Mất ngủ cuối giấc: Buổi tối buồn ngủ, ngủ sớm nhưng lại thức dậy sớm.Thời gian ngủ được ngắn và hay gặp ở tuổi già. - Mất ngủ giữa giấc: Vào giấc ngủ được, nhưng tỉnh dậy giữa giấc, phải rấtlâu, thậm chí vài giờ sau mới ngủ lại được. Tình trạng này hay gặp ở tuổi trungniên. Dùng thuốc thế nào? Trước hết cần tìm hiểu nguyên nhân gây mất ngủ để khắc phục. Ví dụ: Mấtngủ do gần đường chợ búa, ồn ào thì thay đổi chỗ ở hay tạo ra phòng ngủ kín đáođể giảm thiểu các tác động này. Nếu bị bệnh như suy tim (tim nhanh, khó thở làmmất ngủ), viêm loét dạ dày (gây đau đớn) thì chữa các bệnh này làm giảm các triệuchứng trên sẽ ngủ được. Chỉ dùng thuốc khi không còn biện pháp nàokhác. Dùng thuốc để tạo lập lại giấc ngủ sinh lý bình thường, sau đó tác động đếnnguyên nhân để duy trì lại giấc ngủ đã tạo lập được. Sau khi tạo được giấc ngủ chongười mất ngủ đầu giấc thì cần thay đổi lịch hoạt động (không mải làm việc, chơibời đến khuya, đi ngủ đúng giờ, thức đúng giờ). Không nên dùng mãi thuốc ngủ. Dùng thuốc ngủ tạo ra giấc ngủ đầu giấc (cho người bị mất ngủ đầu giấc)hoặc kéo dài giấc ngủ (cho người bị mất ngủ cuối giấc) gần giống với giấc ngủsinh lý. Thời gian ngủ bằng thuốc cộng với thời gian ngủ tự nhiên đủ để hồi phụccơ thể, hồi phục thần kinh nên khi thức dậy sẽ tỉnh táo, thoải mái không mệt mỏi,cáu gắt, giữ được năng suất lao động, học tập. Để đạt được điều này, phải chọnđúng loại thuốc (cho từng loại mất ngủ) dùng đúng thời điểm. Với mất ngủ đầugiấc, chọn thuốc khởi phát hiệu lực nhanh, thời gian kéo dài giấc ngủ ngắn haytrung bình (2-3 giờ). Với mất ngủ cuối giấc thì chọn loại thuốc xuất phát hiệu lựcchậm (khoảng 2- 4 giờ sau khi dùng, thời gian kéo dài giấc ngủ trung bình hay dàihơn một chút (chỉ trong khoảng 4-6 giờ). Ít có thuốc đạt được điều lý tưởng nàynên sau khi chọn lựa cần có sự điều chỉnh cho thích hợp. Những chú ý khi dùng Cần điều chỉnh thích hợp để tránh giấc ngủ bằng thuốc chồng lên giấc ngủsinh lý, gây mệt mỏi sau khi ngủ dậy. Thời gian xuất hiện hiệu lực của thuốc, kéodài giấc ngủ có dao động chút ít theo từng người. Cần dùng đúng liều, đúng thờiđiểm; ghi nhớ lúc có được giấc ngủ, lúc thức giấc, trạng thái lúc thức dậy (mệtmỏi hay thoải mái ) báo lại cho thầy thuốc để điều chỉnh thuốc cho phù hợp. Sailầm hay gặp là dùng thuốc không đúng giờ. Sau một thời gian dùng một số thuốc như barbiturat, cơ thể quen đi, dùngkhông có hiệu lực nữa, muốn đạt được như trước đòi hỏi phải tăng liều. Một sốthuốc (như éstazolam triazolam, fluazepam, nitrazepam thuộc nhómbenzodiazepin) sẽ gây hội chứng lệ thuộc thuốc, nghĩa là nếu không dùng thuốcsẽ bị các triệu chứng phản hồi (bị kích thích, bồn chồn, lo âu, không ngủ đựợc,mỏi mệt), ngừng thuốc đột ngột sẽ bị các phản ứng nghịch thường (tùy loại màcó thể bị một số hay đủ các triệu chứng như mất ngủ, kích thích nghịch thường,kích động, thậm chí có hành vi bạo lực, suy hô hấp, ngừng thở). Dùng liều cao kéodài, hội chứng lệ thuộc thuốc và phản ứng nghịch thường dễ xảy ra và nặng,song ngay với liều điều trị chuẩn cũng có thể bị các tác dụng phụ này. Để tránh,chỉ dùng vừa đủ hiệu lực, không kéo dài (không quá 10 ngày, không quá 2 tuầnvới các benzodiazepin), không ngừng dùng đột ngột (giảm liều dần sau đó mớingừng hẳn). Có những chất có thể gây buồn ngủ, ngủ nhưng không tạo được giấc ngủgiống như giấc ngủ sinh lý (opium, kháng histamin) thì không được dùng làmthuốc ngủ. Thuốc giải lo âu, an thần, gây ngủ đều ức chế thần kinh trung ương, songcó các tác dụng khác nhau trên các týp thụ thể, cần có sự phân biệt. Chưa có thuốc nào có thể dùng dài hạn để chữa mất ngủ mạn mà không gâyđộc. Nếu cần dùng thì nên thay thuốc (như trong các trường hợp bị quen, lệ thuộcthuốc), có thời gian tạm nghỉ (nếu đã tạo được giấc ngủ bình thường). Thuốc ngủ chuyển hóa, thải trừ chậm ở người suy gan - thận, người già,riêng người già rất dễ nhạy cảm thường gây tụt huyết áp, suy giảm nhận thức, trínhớ, mất tỉnh táo, mất thăng bằng dẫn tới bị té ngã, gãy xương. Nên dùng liềuthấp, không kéo dài. Benzodiazepin thuộc nhóm thuốc hướng thần khi dùng có thể gây ra sựthoải mái quá mứ ...