Đột quỵ là nguyên nhân đứng hàng thứ ba dẫn đến tử vong sau bệnh tim mạch và ung thư. Tại Mỹ mỗi năm có khoảng 600.000 người mới mắc và tái phát đột quỵ, trong đó 160.000 người tử vong. Tiên lượng của bệnh phụ thuộc rất nhiều vào việc sơ cấp cứu. Hiện nay việc điều trị ngày càng có nhiều tiến bộ, điều này giúp giảm tỷ lệ tử vong và kéo dài cuộc sống cho bệnh nhân nhưng mức độ tàn phế vẫn còn là một thách thức và là gánh nặng cho gia đình,...
Nội dung trích xuất từ tài liệu:
Đột quỵ - Nguyên nhân và cách phòng tránh Đột quỵ - Nguyên nhân và cách phòng tránh Đột quỵ là nguyên nhân đứng hàng thứ ba dẫn đến tử vong sau bệnhtim mạch và ung thư. Tại Mỹ mỗi năm có khoảng 600.000 người mới mắcvà tái phát đột quỵ, trong đó 160.000 người tử vong. Tiên lượng của bệnhphụ thuộc rất nhiều vào việc sơ cấp cứu. Hiện nay việc điều trị ngày càng có nhiều tiến bộ, điều này giúp giảmtỷ lệ tử vong và kéo dài cuộc sống cho bệnh nhân nhưng mức độ tàn phế vẫncòn là một thách thức và là gánh nặng cho gia đình, xã hội. Đột quỵ là hiện tượng máu lên não bị gián đoạn đột ngột, hậu quả là tếbào não bị chết do thiếu oxy. Có hai hình thái đột quỵ do thiếu máu não cụcbộ và đột quỵ do xuất huyết não. Nguyên nhân Nguyên nhân gây ra đột quỵ do thiếu máu não cục bộ thường do cụcmáu đông trong tim hay mảng xơ vữa trong mạch máu trồi lên não gây tắcmạch não. Đột quỵ do xuất huyết não xảy ra khi một mạch máu trong não bị vỡdấn đến thiếu máu cho vùng não do mạch máu đó chi phối. Nguyên nhân thường gặp là cơn cao huyết áp, dị dạng mạch não bẩmsinh, rối loạn đông máu hoặc bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chốngđông. Diễn biến Đột quỵ thường xảy ra đột ngột với rất ít dấu hiệu báo trước. Nhữngdấu hiệu cảnh báo cơn đột quỵ Đột nhiên bị đau đầu dữ dội, choáng váng, mất tri giác, ngủ gà hoặchôn mê Gặp khó khăn trong nói hoặc hiểu người khác Bị yếu đột ngột ở một phần cơ thể Đột nhiên nhìn mờ hoặc nhìn nhòe, có thể chỉ bị ở một bên mắt Tiểu tiện không tự chủ hoặc bí tiểu hoàn toàn Khi thấy bất cứ dấu hiệu nào như kể trên, phải gọi xe cấp cứu ngaylập tức. Việc thăm khám và điều trị cần hết sức khẩn trương, đặc biệt trongkhoảng 3 giờ đầu tiên. Điều trị Ngay khi vào viện bệnh nhân cần được khám lâm sàng, cận lâm sàng,xét nghiệm huyết học, ghi điện tim và đặc biệt là chụp cắt lớp điện toán (CTscan) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) để xác định chính xác nguyên nhân,vị trí và mức độ tổn thương. Điều này có tính quyết định đối với thái độ điềutrị. - Nguyên tắc điều trị: An thần, thở máy. Cung cấp đủ oxy cho não. Chống phù não. Chống tăng huyết áp. Thuốc có tác dụng làm tiêu cục máu đông. Kiểm soát tình trạng đông máu của bệnh nhân. Nuôi dưỡng tốt. Chống loét. Chống nhiễm trùng. Sơ cấp cứu - Tai biến mạch máu não là một tình trạng khẩn cấp, cần gọi cấp cứu.Trong khi chờ xe cấp cứu, người nhà cần để bệnh nhân nằm yên, nới rộngquần áo, theo dõi sắc mặt, nhịp thở. Nếu bệnh nhân nôn cần để đầu nghiêngsang một bên, dùng tay lấy các chất nôn từ mũi và miệng bệnh nhân. - Nếu bệnh nhân co giật, cũng cần để bệnh nhân nằm nghiêng, đềphòng bệnh nhân cắn vào lưỡi bằng cách dùng khăn vải quấn quanh mộtchiếc đũa hay cán thìa đặt giữa hai hàm răng của bệnh nhân. - Tất cả các bệnh nhân cần được theo dõi ở khu săn sóc tích cực cósẵn các phương tiện hồi sức cấp cứu. Phòng tránh Các bệnh gây tử vong hàng đầu ở nam giới chính là hậu quả của sựthiếu chăm sóc bản thân ngay từ thời thanh niên và phần lớn đều có thểphòng ngừa. - Cần giảm các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim mạch: Phát hiện cao huyết áp sớm và chữa cao áp huyết tốt, nhất là ở nhữngngười trên 40 tuổi, có tiền sử gia đình cao áp huyết và bệnh tim mạch. Điều trị rối loạn nhịp tim. Giảm cholesterol trong máu, ăn ít chất béo, giảm muối, ăn nhiều rauvà hoa quả. Phát hiện và điều trị tiểu đường. Không hút thuốc lá, hạn chế uống rượu. Không dùng các chất kích thích hoặc ma túy. Thường xuyên vận động và tập luyện. - Ngoài ra cần chú ý: Tránh tắm khuya hoặc ở nơi gió lùa, đặc biệt với người cao huyết áp. Tránh trạng thái căng thẳng thần kinh, xúc động mạnh. Tránh mất ngủ Tránh táo bón, đặc biệt với người già. Tránh vận động thể lực quá mức như mang vác nặng, chơi thể thaoquá sức. Chăm sóc tại nhà - Sinh hoạt, tập luyện. - Trong trường hợp bệnh nặng, bệnh nhân chưa tự vận động được,người nhà phải giúp thay đổi tư thế 3 giờ một lần để tránh loét. Mỗi lần lậtngười, cần xoa rượu, cồn hoặc phấn rôm vào lưng, mông và các vị trí bị tì đèkhác. Khi cho ăn uống, nên kê gối sau lưng bệnh nhân giữ ở tư thế nửa nằm,nửa ngồi để tránh bị sặc vào đường thở. - Đối với trường hợp nhẹ hơn, tùy mức độ di chứng liệt, cần đề ra mộtkế hoạch cụ thể cho bệnh nhân tập luyện hàng ngày. Cố gắng để bệnh nhântự làm ở mức tối đa, người nhà chỉ hỗ trợ hoặc giúp đỡ khi bệnh nhân khôngthể tự làm được. Quá trình tập luyện đòi hỏi sự kiên trì của cả bệnh nhân vàngười hướng dẫn. Nên duy trì việc này cả khi các di chứng đã được phụchồi. Chế độ ăn - Cần đảm bảo chế độ ăn đủ chất và cân đối. Nê ...