Thông tin tài liệu:
Nội Dung Tất cả các bệnh nhân có sỏi tiết niệu đều có cơn đau quặn thận điển hình Bệnh nhân bị sỏi tiết niệu đều có tiền sử đái ra sỏi Bệnh nhân bị sỏi niệu quản mà có thận to cùng bên là có biến chứng ứ nước hoặc ứ mủ ở thận Siêu âm hệ tiết niệu có giá trị đánh giá chức năng thận Cần phải kiểm tra creatinin máu trước khi chụp UIV
Nội dung trích xuất từ tài liệu:
THỰC TẾ TỐT NGHIỆP TẠI CỘNG ĐỒNG NGOẠI part 8
STT Nội Dung Đ S
1 Tất cả các bệnh nhân có sỏi tiết niệu đều có cơn đau quặn thận điển
hình
2 Bệnh nhân bị sỏi tiết niệu đều có tiền sử đái ra sỏi
3 Bệnh nhân bị sỏi niệu quản mà có thận to cùng bên là có biến
chứng ứ nước hoặc ứ mủ ở thận
4 Siêu âm hệ tiết niệu có giá trị đánh giá chức năng thận
5 Cần phải kiểm tra creatinin máu trước khi chụp UIV
1.2. Tình huống
Vào lúc 21 giờ, có bệnh nhân nam 40 tuổi vào khoa ngoại bệnh viện tỉnh vì đau
bụng. Bệnh nhân đau bụng từ 20 giờ, đau từng cơn ở vùng thắt lưng trái xiên ra
trước bụng,đau lan dọc theo đường đi của niệu quản ra bộ phận sinh dục ngoài,
kèm theo có đái buốt, đái rắt. Khám thấy bụng mềm toàn bộ, thận hai bên không to
điểm niệu quản trên trái đau. Bệnh nhân được chẩn đoán là cơn đau quặn thận trái.
Là bác sĩ trực, bạn sẽ xử trí như thế nào?
2. Hướng dẫn sinh viên tự lượng giá
Sau bài học sinh viên tự trả lời các câu hỏi và giải quyết tình huống trên. Có thể
kiểm tra kết quả ở cuối sách.
HƯỚNG DẪN SINH VIÊN TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU, VẬN DỤNG
THỰC TẾ
1. Phương pháp học
- Chọn bệnh nhân, tự khám theo hướng dẫn của tài liệu học tập.
- Thực hành khám bệnh, tự lượng giá và cho điểm theo hướng dẫn của bảng
kiểm lượng giá
1.1. Bảng kiểm lượng giá kỹ năng khai thác triệu chứng lâm sàng sỏi tiết niệu
STT Các bước thực hiện Có Không
1 Chào hỏi bệnh nhân
2 Thời gian xuất hiện cơn đau
3 Tính chất cơn đau
4 Các triệu chứng cơ năng xuất hiện cùng triệu chứng đau: đái
máu, đái buốt, đái rắt, nôn, sốt. hoa mắt chóng mặt....
134
5 Điều trị ở tuyến trước
6 Tiền sử bệnh: Sỏi tiết niệu, đái máu, đái mủ cơn đau quặn
thận
7 Tóm tắt các triệu chứng
Tiêu chuẩn đánh giá
Đạt: Khi thực hiện đầy đủ 7 bước trên.
Không đạt: Thực hiện thiếu các bước hoặc đủ bước nhưng ở bước3 và bước 4
khai thác không đầy đủ.
1.2. Bảng kiểm lượng giá kỹ năng khám thực thể sỏi tiết niệu
STT Các nước thực hiện Có Không
1 Quan sát vùng hố thận và mạng sườn 2 bên
2 Làm nghiệm pháp chạm thận, bập bềnh thận
3 Khám các điểm đau niệu khoa.
4 Xác định cầu bàng quang
Khám niệu đạo tầng sinh môn, dương vật, thăm trực
5
tràng.
6 Khám nước tiểu
Tiêu chuẩn đánh giá
Đạt: Khi thực hiện đầy đủ 6 bước trên.
Không đạt: Thực hiện thiếu các bước.
2. Tài liệu tham khảo
+ Tiết niệu, Nhà xuất bản Y học, 2000.
+ Chẩn đoán và điều trị y học hiện đại tập 2, Nhà xuất bản Y học, 2002.
3. Vận dụng thực tế
Sỏi tiết niệu thường gặp tại cộng đồng. Cần phát hiện sớm sỏi hạn chế biến
chứng do sỏi. Phát hiện sớm sỏi tiết niệu bằng khám sàng lọc tại cộng đồng. Khi
nghi ngờ sỏi cần siêu âm tiết điệu hoặc chụp hệ tiết điệu không chuẩn bị.
Đối với trường hợp sỏi niệu quản, cần phát hiện biến chứng thận ứ nước, ứ mủ.
Thường người bệnh đến khám vì lí do đái mủ, khối u mạng sườn.
Trường hợp sỏi bàng quang dễ có biến chứng sỏi kẹt niệu đạo gây bí đái cấp.
Do vậy, tại cộng đồng khi khám một bệnh nhân bí đái, đặc biệt ở trẻ em cần
thăm khám sờ nắn niệu đạo trước phát hiện sỏi.
135
XỬ TRÍ BÍ ĐÁI CẤP DO SỎI
MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài học, sinh viên có khả năng:
Thực hành được kỹ năng thông tiểu xử trí bí đái cấp do sỏi kẹt cổ bàng quang.
Qui trình thực hành kỹ năng thông tiểu xử trí bí đái cấp do sỏi kẹt cổ bàng
quang
STT Các bước thực hiện Ý nghĩa Tiêu chuẩn phải đạt
1 Chào hỏi - Giải thích Chuẩn bị về tâm lý Bệnh nhân yên tâm sẵn
sàng hợp tác
2 Chuẩn bị dụng cụ: Làm được thủ thuật Đầy đủ đúng quy định.
- Ống thông tiểu
- Dầu parafin
- Xi lanh 50 ml
- Nước muối 0,9%
- Găng tay vô trùng
- Gạc, cồn sát trùng
- Khăn có lỗ
3 Chuẩn bị tư thế bệnh nhân: Thuận lợi khi thao Đúng tư thế
Nằm tư thế sản khoa. tác
4 Rửa tay, sát khuẩn, đi găng. Đảm bảo vô khuẩn Đúng quy trình
5 Sát khuẩn bộ phận sinh dục, Đảm bảo vô khuẩn Đúng quy trình
trải khăn lỗ
6 Xác định lỗ sáo niệu đạo Đặt sonde vào niệu Xác định đúng
đạo
7 Luồn son de vào niệu đạo Tránh làm tổn thương Đúng kỹ thuật
theo đúng các thì (nhất là thêm niệu đạo
bệnh nhân nam) cho tới khi
chạm sỏi
8 Bơm nước qua sonde với áp Đẩy sỏi ngược vào Đẩy được sỏi vào bàng
lực ...